Tagarchief: Suïcidaliteit

Psychisch lijden moet veel serieuzer genomen worden

Vandaag schreef Leonie een interessante post over psychisch lijden. Zij vindt dat psychisch lijden veel serieuzer genomen moet wroden en daar ben ik het helemaal mee eens.

De discussie die Leonie beschrijft, begon over euthanasie. Dit is een heel controversieel onderwerp waar ik zelf nog niet over uit ben wat ik ervan vind. De psychiater Bram Bakker schreef ooit een column tegen euthanasie bij psychisch lijden. Hij vond in elk geval toen dat er bij psychisch lijden altijd de mogelijkheid is dat een (nieuwe) behandeling uiteindelijk aanslaat. Natuurlijk, aan terminale kanker ga je binnen enkle maanden dood, dus heb je niet de kans om te wachten op een beter medicijn. Aan de andere kant, moet je als persoon met zeg een zware depressie die niet reageert op zelfs de meest heftige medicatie en elektroshocktherapie, verplicht worden nog bij wijze van spreken twintig jaar te wachten tot er een beter medicijn op de markt komt? Het grootste verschil tussen psychisch en fysiek lijden wat betreft euthanasie, is dat je aan een psychische ziekte niet direct doodgaat.

De discussie ging echter verder. Psychisch lijden zou volgens Leonie haar gesprekspartner meer een keuze zijn dan fysiek lijden. Hier kan ik echt boos om worden. Ten eerste suggereert dit dat er een harde grens is tussen geest en lichaam. Dit is onzin. Licht psychisch lijden reageert inderdaad het beste op psychologische behandeling. Bij ernstig psychisch lijden is dit niet het geval. Er is niet bewezen dat hierbjj een duidelijk onderscheid is tussen de oorzaken van het psychisch lijden: iemand die zwaar in een depressie valt na een scheiding, heeft meer baat bij medicatie dan bij psychotherapie, terwijl iemand die “zomaar” licht depressief is, meer baat heeft bij psychotherapie. Bij een euthaansiewens die enige kans heeft gehonoreerd te worden, gaat het altijd om zeer zwaar psychisch lijden. Ook moet iemand alle beschikbare behandelingen aangrijpen. Interessant genoeg is dit bij kanker weer niet zo.

Er rust sowieso een enorm stigma op psychisch lijden, los van de discussie over euthanasie. Toen ik in 2007 opgenomen werd in de psychiatrie, kwamen mijn ouders met de arts praten. Ze vertelden hem dat ik al vanaf kinds af aan regelmatig een doodswens had geuit, dus het zal wel niet zo serieus zijn. Ondertoon: als ik het echt meende, was ik op mijn 21ste wel dood geweest en, als ik het niet echt meende, was het dus een roep om aandacht. Los van het feit dat aandacht een normale mensenlijke behoefte is en “een roep om aandacht” dus helemaal niet zo gek is, zijn er meer oorzaken van terugkerende suïcidaliteit.

Ik heb bijvoorbeeld borderline(trekken). Borderline is een emotieregulatiestoornis, waarbij mensen dus zeer heftige, plotselinge stemmingswisselingen ervaren. Ook al is een emobui bij borderline vaak van korte duur, deze kan als zeer overweldigend ervaren worden. Tien procent van de borderliners overlijdt overigens door zelfmoord. Ook al gaat het dan in veel gevallen om een impulsieve actie, daar heb je in je graf of urn niks aan.

Daarnaast is er bij mij mogelijk sprake van depressiviteit. Ik ben niet ernstig depressief – heb momenteel de diagnsoe depressieve stoornis NAO, omdat ik dus blijkbaar niet aan de criteria van een “gewone” depressie voldoe. Bij depressiviteit speelt vaak dat mensen wel doodsgedachten hebben maar niet de energie hebben om daadwerkelijk zelfmoord te plegen. Mensen lijden echter wel onder die doodsgedachten. Ik tenminste wel: het is niet leuk om geregeld aan de dood te denken (en dan heb ik nog relatief lichte klachten). Voor mensen met een zware depressie kan de gedachte aan de dood constant zijn. Overigens kan, door de manier waarop antidepressiva werken, iemand kort na het starten met medicatie juist zelfmoord plegen. Dit is geen onwil om de mdicatie zijn werk te laten doen: de medicatie zorgt er eerst voor dat je actiever wordt en daarna pas dat je stemming verbetert. Als je je dus nog steeds depressief voelt maar wel weer energie hebt, is de kans groter dat je naar je doodswens handelt.

Zoals ik al zei, is het voor de persoon zelf echt niet leuk om doodsgedachten te hebben. Je kunt als buitenstaander wel denken dat iemand jou hiermee wil belasten maar hij wordt er zelf het zwaarst door belast. Als ik een knop kon omzetten en geen doodsgedachten meer hebben, zou ik het puur voor mezelf al doen. Ik zou dan ook gelijk mijn andere psychische klachten uitschakelen. Bijkomend fijn dat ik dan niet meer voor stijgende zorgkosten zorg met het instellingsbed wat ik bezet houd.

Negen jaar

Vandaag is het negen jaar geleden dat ik in crisis belandde. Doordat dit ’s avonds gebeurde en ik uren op het politiebureau heb gewacht op de GGD-arts, crisisdienst en vervolgens tot ik opgenomen kon worden, ben ik feitelijk op 3 november opgenomen. Ik vier mijn opname ieder jaar met een zelfgebakken appeltaart. Omdat er morgen geen tijd is op dagbesteding om hem te bakken, staat hij nu al in de oven. Ik ging er vorig jaar vanuit dat dat de laatste keer zou zijn. Helaas niet dus maar dit jaar ga ik hier weer ten volle vanuit. Vandaag wil ik met jullie het verhaal van mijn crisis delen. Het kan triggerend zijn. Toen ik net opgenomen was, heb ik mijn verhaal al eerder op een oude versie van mijn Engelstalige blog, die ook mijn volledige naam in de URL heeft, geschreven. Ik heb een jaar later waarschijnlijk tevergeefs de ergste details eruit gehaald. Die ga ik nu ook waarschijnlijk niet delen.

Ik was op donderdag 1 november 2007 naar mijn ouders, die toen nog in Apeldoorn woonden, vertrokken. Volgens mij kwam ik alleen maar een vaste telefoon ophalen, want ik was bang voor mobiele telefonie en wilde duseen vast toestel in mijn studentenhok in Nijmegen. Op vrijdag 2 november zou ik weer teruggaan. Ik raakte echter op het station in paniek. De reisassistent van de NS belde de politie en ik werd van het station verwijderd. Ik wilde niet terug naar mijn ouderlijk huis, dus vertrok ik naar het trainingshuis waar ik tot die zomer had verbleven. Ik belde daar mijn begeleider in NIjmegen dat ik niet op tijd terug kon zijn voor haar te zien, omdat ik nog moest zien hoe ik een trein kon krijgen naar Nijmegen als ik niet op het station mocht komen. Toen ben ik weer vertrokken.

Ik heb vervolgens de hele middag door Apeldoorn gezworven. De politie belde een paar keer het trainingshuis, omdat ik voor het politiedossier nog daar ingeschreven stond. Ik kende de weg in de wijk van het trainingshuis maar had geen doel, dus het zag er alsnog uit of ik maar wat zwierf. Op een gegeven moment belde ik mijn begeleider uit Nijegen nog een keer, omdat ik die maand helemaal vergeten was geld van mijn spaarrekening te halen voor de huur. Dat je je dit soort detials nog herinnert! Ik herinner me ook nog dat ik zei dat ik eens wat ging eten (het zal eind van de middag zijn geweest) en inderdaad een frikandel en patatje haalde bij de lokale snackbar. Ik had totaal niet door dat ik er gestoord uitzag zoals ik liep.

Je moet weten dat ik al de hele week erg vaak in paniek en in de war was. Ik heb sinds dat jaar een pesthekel aan de wintertijd, omdat ik precies begon met afglijden naar crisis toen de wintertijd dat jaar inging. De Nijmeegse crisisdienst was die week al minstens drie keer gebeld maar vond me telkens niet “gek” genoeg voor hulp.

Terug naar vrijdag 2 november. Op een gegeven moment was ik weer vlakbij het trainingshuis toen een ex-medecliënt me belde of ik bij haar binnen wilde komen. Dan konden we een oplossing vinden. Zij stelde voor dat ik die nacht bij haar zou slapen en dat we de volgende dag een oplossing zochten. De begeleiders gingen hier echter niet mee akkoord. Niet dat wij het ze gevraagd hadden maar ze hadden natuurlijk door dat ik bij die cliënt nar binnen was gegaan. Zij kwamen melden dat ik weg moest en ik vertrok, ook al hadden ze me nog wat tijd gegeven voor weet ik veel wat.

Ik stapte om naar achteraf bleek 20:01 uur op de bus. Ik was me op dat moment totaal niet bewust van mijn omgeving. Ik sprak de voicemail van mijn voormalig persoonljk begeleider van het trainingshuis in dat ik zelfmoord wilde plegen. Misschien had ik onbewust wel door dat iemand me hoorde. Ik raakte echter volledig in paniek toen ik merkte dat de buschauffeur de politie belde. Hij meldde dat hij rond kwart over acht op het station aanwam – zo weet ik hoe laat ik de bus had bij het trainingshuis. Er zat een vrouw in mijn buurt in de bus, die me probeerde gerust te stellen en me naar buiten hielp bij het station. In mijn herinnering was het nog licht toen de politie me meenam. Dat kan natuurlijk helemaal niet, want begin november is het al om halfzes donker.

Ik kwam op het politiebureau, waar de GGD-arts werd gebeld. Blijkbaar is dat procedure als je niet bekend bent bij de GGZ-instelling. Tjonge, wat was dat een lompe kerel. Hij probeerde me aan mijn verstand te peuteren dat ik mensen verantwoordelijk voor me had gemaakt. Zal best. Nu begrijp ik dit natuurlijk wel maar op dat moment was ik totaal afgestompt. Ik zat zelfs cynische grappen met de politie te maken. Had werkelijk niet door wat ik had gedaan.

Toen de crisisdienst kwam, was ik iets meer bij mezelf. De psychiater en haar medewerkers toonden een stuk meer empathie dan de GGD-arts of de crisisdienst in Nijmegen. Ik kon ze op dat moment ook uitleggen dat de crisis al langer gaande was en waar deze in mijn optiek door kwam. Ik kon echter niet duidelijk maken wat ik wilde dat er gebeurde. Ik wist het ook echt niet, want als ik de Nijmeegse crsideinst moest geloven, waren mijn enige opties naar huis of flink onder de pillen half in de swpareer. De psychiater stelde na wat overleg voor dat ik opgenomen zou worden. Ze had me het liefst op een open afdeling maar die was vol, dus werd het de gesloten. Ik ging akkoord. Het was op dat moment voor de psychiater al duidelijk dat het niet even een weekje uitrusten en dan weer naar huis werd, want er moest echt een blijvende oplossing komen. Dat die er na negen jaar nog niet is, wist zij natuurlijk niet.

Ik heb altjd gezegd dat de appeltaart op het jubileum van mijn opname een cynisch gebaar is. Vanmorgen zij één van mijn activiteitenbegeleiders dat het ook een symbool kon zijn van mijn dankbaarheid dat ik steun mag ontvangen. Dit vind ik wel mooi. Ik ben namelij de psychiater van de Apeldoornse crisisdienst eeuwig dankbaar dat ze me niet in die korte tijd dat ze me zag voor borderliner had versleten. Nou is mijn diagnose inmiddels aangepast van volledige borderline naar borderlinetrekken maar ik besef dat ik, als dit toen duidelijk was geweest, niet was opgenomen.